کشورهای مهاجرپذیر برای تازهواردان | مقایسه آلمان، اسپانیا و ایتالیا

کشورهای مهاجرپذیر برای تازهواردان؛ کجا شروع دوباره آسانتر است؟
مهاجرت به کشوری دیگر بهندرت فقط به گرفتن ویزا خلاصه میشود.
باید به این هم فکر کنید که بعد از رسیدن به مقصد چه اتفاقی میافتد.
آیا میتوانید کار پیدا کنید؟ از پس کارهای اداری و مدارک برمیآیید؟ به خدمات درمانی دسترسی خواهید داشت؟ خانوادهتان میتوانند به شما ملحق شوند؟ میتوانید روابط اجتماعی تازهای بسازید؟ و آیا در نهایت میتوانید آیندهای باثبات برای خودتان شکل دهید یا قرار است مدام احساس کنید همهچیز را از صفر شروع کردهاید؟
همین پرسشها نشان میدهند که مفهوم کشورهای مهاجرپذیر برای تازهواردان بسیار پیچیدهتر از تهیه فهرستی از کشورهایی است که برنامههای مهاجرتی جذابی دارند.
ممکن است کشوری مسیر نسبتاً سادهای برای پذیرش نیروی کار ماهر داشته باشد اما هزینه مسکن، مانع زبان، پیچیدگیهای اداری یا وضعیت دشوار بازار کار، جاافتادن در آن را سخت کند.
در مقابل، گاهی ورود به کشوری مراحل پیچیدهتری دارد اما پس از گرفتن وضعیت اقامتی مناسب و پیدا کردن شغل، زندگی در آن بسیار راحت میشود.
برای افرادی که قصد مهاجرت به اروپا را دارند، آلمان، اسپانیا و ایتالیا نمونههای مناسبی برای مقایسهاند؛ چون تجربه تازهواردان در این سه کشور تفاوتهای زیادی دارد.
هدف پیدا کردن یک کشور نیست که برای همه «بهترین» باشد.
هدف این است که بفهمید محیط کدام کشور با شرایط فردی، اولویتها و توانایی شما برای سازگار شدن هماهنگی بیشتری دارد.
فهرست مطالب
1. چه ویژگیهایی یک کشور را مهاجرپذیر میکند؟
2. ورود به کشور فقط قدم اول است
3. آلمان؛ گزینههای مناسب برای تازهواردان متخصص
4. اسپانیا؛ مسیرهای متنوع اما اهمیت شهر و شغل
5. ایتالیا؛ فرصتهایی با تفاوتهای منطقهای بیشتر
6. مقایسه آلمان، اسپانیا و ایتالیا برای تازهواردان
7. چه عواملی جاافتادن در یک کشور را آسان میکنند؟
8. چطور کشور مناسب شرایط خودتان را انتخاب کنید؟
9. مثالهای کاربردی
10. اشتباهات رایج تازهواردان
11. درسهایی از تجربه واقعی مهاجرت
12. چیزهایی که درباره کشورهای مهاجرپذیر به شما نمیگویند
13. چکلیست تازهواردان
14. سؤالات متداول
15. جمعبندی
چه ویژگیهایی یک کشور را مهاجرپذیر میکند؟
تعریف رسمی و واحدی برای کشور مهاجرپذیر وجود ندارد.
بااینحال، از نگاه کسی که تازه وارد یک کشور میشود، چند عامل کاربردی میتوانند تفاوت بزرگی ایجاد کنند.
۱. مسیرهای مهاجرتی در دسترس
اولین سؤال این است که آیا برای شرایط شما مسیر مهاجرتی واقعی و قابلاقدامی وجود دارد یا نه.
برای مثال، یک متخصص ممکن است این مسیرها را بررسی کند:
مهاجرت کاری با حمایت کارفرما
گزینههای اقامت مخصوص نیروی کار ماهر
مسیرهای کارت آبی اتحادیه اروپا (EU Blue Card)
فرصتهای ورود برای جستوجوی کار
تبدیل مسیر تحصیلی به اشتغال
مسیرهای خوداشتغالی یا کارآفرینی
واژه مهم در اینجا «متناسب» است.
ممکن است کشوری مسیرهای مهاجرتی فراوانی داشته باشد، اما اگر هیچکدام با مدارک، صلاحیتها یا شرایط شما سازگار نباشند، انتخاب مناسبی برایتان نخواهد بود.
۲. بازار کار قابلقبول
گرفتن اجازه زندگی در یک کشور فقط بخشی از ماجراست.
برای بیشتر تازهواردانی که در سن کار هستند، پیدا کردن شغل مناسب و حفظ آن به همان اندازه اهمیت دارد.
این موارد را بررسی کنید:
میزان تقاضا برای حرفه شما
سطح معمول حقوق
نحوه بهرسمیتشناختن مدارک و صلاحیتها
الزامات زبان
نرخ بیکاری در منطقه موردنظر
فرصتهای شغلی خارج از پایتخت
امکان پیشرفت شغلی
۳. حمایت عملی برای شروع زندگی
ماههای اول مهاجرت ممکن است با کارهای متنوعی همراه باشند؛ از ثبت نشانی محل سکونت و افتتاح حساب بانکی گرفته تا تهیه بیمه، پیدا کردن خانه و آشنا شدن با فرایندهای اداری کشور جدید.
وقتی اطلاعات معتبر به زبانهایی در دسترس باشند که تازهواردان میفهمند و مراحل اداری هم روشن توضیح داده شوند، کنار آمدن با این فرایندها بسیار آسانتر خواهد بود.
۴. خانواده و ثبات بلندمدت
اگر همراه همسر یا فرزندانتان مهاجرت میکنید، معیارهای انتخابتان تغییر میکند.
شاید لازم باشد این موارد را در نظر بگیرید:
الحاق خانواده
مدارس
مراقبت از کودک
خدمات درمانی
مسکن
فرصتهای شغلی همسر
امکان اقامت بلندمدت
برای مثال، اسپانیا اطلاعات مشخصی درباره الحاق خانواده و دستههای مختلف اقامت منتشر میکند. آلمان هم راهنمای اختصاصی الحاق خانواده را برای نیروی کار ماهر ارائه میدهد. (وزارت مهاجرت اسپانیا)
ورود به کشور فقط قدم اول است
یکی از بزرگترین اشتباهات تازهواردان این است که یک کشور را فقط بر اساس مسیر مهاجرتی آن قضاوت میکنند.
فرض کنید گرفتن مجوز اقامت در کشور «الف» برای شما نسبتاً ساده است.
به آنجا میرسید.
بعد متوجه میشوید که:
حرفه شما به تأیید یا معادلسازی بیشتری نیاز دارد.
بیشتر شغلهای مناسب به تسلط به زبان محلی احتیاج دارند.
اجارهخانه بخش بزرگی از درآمدتان را میبلعد.
گرفتن وقت برای کارهای اداری زمانبر است.
در محل زندگیتان کسی را نمیشناسید.
همسرتان برای پیدا کردن کار با مشکل مواجه است.
از نظر قانونی مهاجرتتان موفق بوده است.
اما در عمل شاید هنوز درگیر یک جابهجایی دشوار باشید.
به همین دلیل، مهاجرپذیر بودن باید معنایی فراتر از «ویزای آسان» داشته باشد.
سؤال بهتر این است:
ساختن یک زندگی باثبات بعد از ورود برای فردی با شرایط من چقدر آسان است؟
این پرسش مبنای بسیار مفیدتری برای مقایسه مقصدهاست.
آلمان؛ گزینههای مناسب برای تازهواردان متخصص
آلمان برای متخصصان و نیروهای ماهر اهمیت ویژهای دارد، چون چندین مسیر برای جذب نیروی کار بینالمللی ارائه میکند.
پرتال رسمی Make it in Germany مسیرهایی از جمله ویزای نیروی کار ماهر، کارت آبی اتحادیه اروپا، گزینههای مخصوص افراد دارای مدارک فنیوحرفهای و برخی مسیرهای مبتنی بر دانش و تجربه عملی حرفهای را معرفی میکند. (Make it in Germany)
آلمان همچنین کارت شانس (Opportunity Card) دارد. این مسیر میتواند به متقاضیان واجد شرایط خارج از اتحادیه اروپا، منطقه اقتصادی اروپا و سوئیس اجازه دهد تحت شرایط مشخص برای جستوجوی کار وارد آلمان شوند. احراز شرایط ممکن است بر پایه مدارک بهرسمیتشناختهشده یا بسته به وضعیت متقاضی، بر اساس سیستم امتیازبندی انجام شود. (Make it in Germany)
این موضوع آلمان را برای فردی که مدارک و صلاحیتهای لازم را دارد اما هنوز پیشنهاد شغلی از کارفرمای آلمانی نگرفته، به گزینهای قابلتوجه تبدیل میکند.
بااینحال، نکته مهمی وجود دارد.
وجود یک مسیر مهاجرتی به معنای واجد شرایط بودن خودکار شما نیست.
تحصیلات، سابقه کاری، وضعیت تأیید مدارک، مهارت زبانی، وضعیت مالی و شغل موردنظرتان همگی میتوانند تعیین کنند کدام مسیر برای شما مناسب است.
زندگی در آلمان پس از ورود هم ممکن است چالشبرانگیز باشد.
بسته به حرفه و محل زندگیتان، یادگیری آلمانی میتواند اهمیت زیادی داشته باشد. پیدا کردن خانه در شهرهای بزرگ ممکن است دشوار باشد و کارهای اداری روزمره هم در ابتدا ناآشنا به نظر برسند.
به همین دلیل آلمان ممکن است برای این گروهها جذابتر باشد:
نیروهای متخصص
مهندسان
متخصصان فناوری اطلاعات
فعالان حوزه سلامت و درمان
پژوهشگران
دارندگان مدارک فنیوحرفهای بهرسمیتشناختهشده
متخصصانی که برای یادگیری آلمانی آمادگی دارند
معمولاً مناسبترین فرد کسی است که هم تواناییها و سوابق شغلی موردنیاز بازار را داشته باشد و هم برنامه واقعبینانهای برای ورود به بازار کار آلمان تهیه کرده باشد.
اسپانیا؛ مسیرهای متنوع و جذابیت سبک زندگی
اسپانیا چندین نوع مجوز اقامت و کار دارد؛ از جمله اشتغال، خوداشتغالی، مسیرهای متخصصان با صلاحیت بالا، الحاق خانواده و اقامت بدون اجازه کار. وزارت شمول، تأمین اجتماعی و مهاجرت اسپانیا اطلاعات این دستهها را منتشر میکند. (وزارت مهاجرت اسپانیا)
برای نیروهای متخصص با صلاحیت بالا، مسیرهای مشخصی برای اجازه اقامت و کار وجود دارد؛ از جمله کارت آبی اتحادیه اروپا و مجوز ملی متخصصان با صلاحیت بالا. (وزارت مهاجرت اسپانیا)
بنابراین اسپانیا میتواند برای تازهواردانی جذاب باشد که شرایطشان با یکی از این مسیرها همخوانی دارد.
اما مدارک مهاجرتی تنها معیار تصمیمگیری نیستند.
تجربه زندگی شما بسته به محل سکونتتان ممکن است بسیار متفاوت باشد.
مادرید و بارسلونا جوامع بینالمللی بزرگ و فرصتهای شغلی قابلتوجهی دارند، اما هزینه مسکن در آنها میتواند بالا باشد. شهرهای کوچکتر شاید تعادل متفاوتی میان هزینه خانه، سبک زندگی و اشتغال فراهم کنند.
زبان نیز عامل دیگری است.
هرچند زبان انگلیسی ممکن است در بعضی محیطهای کاری بینالمللی کافی باشد، دانستن اسپانیایی میتواند زندگی روزمره را بسیار آسانتر کند.
از استفاده از خدمات محلی گرفته تا دوست پیدا کردن و شناخت محیط اطراف، این مهارت به کارتان میآید.
اسپانیا ممکن است بهویژه برای تازهواردانی مناسب باشد که به این موارد اهمیت میدهند:
زندگی اجتماعی پررنگ و فعالیت در فضای باز
کار بینالمللی یا دورکاری
فرصتهای شهرهای بزرگ
سبک زندگی خانوادهمحور
آبوهوای گرمتر
تمایل به یادگیری اسپانیایی
اما اسپانیا را صرفاً به خاطر عکسهای جذاب سبک زندگی انتخاب نکنید.
مطمئن شوید که از نظر شغلی هم انتخابتان منطقی است.
ایتالیا؛ فرصتهایی با تفاوتهای منطقهای بیشتر
ایتالیا میتواند مقصد جذابی باشد، اما بدون توجه به تفاوت مناطق مختلف آن نمیتوان تجربه تازهواردان را درست توصیف کرد.
شرایط اقتصادی میلان با یک شهر کوچکتر در مرکز یا جنوب ایتالیا یکسان نیست.
حرفه شما هم اهمیت دارد.
فردی که در فناوری، امور مالی، مهندسی، طراحی یا حوزه تخصصی دیگری فعالیت میکند ممکن است با فرصتهایی کاملاً متفاوت از فردی روبهرو شود که وارد حرفهای کمدرآمدتر یا وابسته به بازار محلی میشود.
ایتالیا برای شهروندان خارج از اتحادیه اروپا مسیرهای اقامت مرتبط با کار هم دارد. اطلاعات رسمی ایتالیا توضیح میدهد که امکان اشتغال به داشتن مجوز اقامتی وابسته است که اجازه کار بدهد. ورود بعضی از نیروهای کار از خارج نیز ممکن است مشمول سهمیههای سالانه یا استثناهای مشخص باشد. (Integrazione Migranti)
این هم یکی از دلایلی است که نباید «ایتالیا» را تجربه مهاجرتی یکسانی برای همه تصور کنید.
در عوض بپرسید:
کدام شهر؟ کدام حرفه؟ کدام مسیر مهاجرتی؟ و چه سطح درآمدی؟
پاسخ این چهار سؤال اطلاعات بسیار مفیدتری به شما میدهد.
ایتالیا ممکن است برای تازهواردانی جذابتر باشد که از قبل پیوند محکمی با این کشور دارند، فرصت شغلی مناسبی پیدا کردهاند یا در کنار مسیر حرفهای، سبک زندگی و فرهنگ را هم در اولویت قرار میدهند.
مقایسه آلمان، اسپانیا و ایتالیا برای تازهواردان
هیچ کشوری برای همه بهترین نیست.
معیار | آلمان | اسپانیا | ایتالیا |
فرصتهای نیروی کار ماهر | قوی | مناسب برای گروههای مشخص | وابسته به حرفه و منطقه |
امکان جستوجوی کار | گزینههای قابلتوجه برای متخصصان واجد شرایط | وابسته به مسیر اقامتی | بیشتر وابسته به مسیر مشخص |
اهمیت زبان محلی | اغلب زیاد | اغلب زیاد | اغلب زیاد |
مسکن در شهرهای بزرگ | ممکن است گران باشد | ممکن است گران باشد | بسیار متغیر |
جوامع بینالمللی | پررنگ در شهرهای بزرگ | پررنگ در شهرهای بزرگ | پررنگتر در برخی شهرها |
تفاوتهای منطقهای | قابلتوجه | قابلتوجه | بسیار زیاد |
مسیرهای خانوادگی | تحت شرایط مشخص وجود دارد | تحت شرایط مشخص وجود دارد | تحت شرایط مشخص وجود دارد |
مناسبتر برای | متخصصان و تازهواردان شغلمحور | گروههای متنوع از جمله شاغلان بینالمللی | افراد با شرایط شغلی و مکانی مشخص |
این جدول رتبهبندی کشورها نیست.
فقط نقطه شروع مقایسه است.
اینکه کدام کشور «بهتر» باشد به شرایط و تواناییهایی بستگی دارد که شما با خودتان به آنجا میبرید.
چه عواملی جاافتادن در یک کشور را آسان میکنند؟
کشورهایی که برای مهاجران تازهوارد مناسباند معمولاً یک ویژگی مشترک دارند: دوره گذار را قابلمدیریت میکنند، نه لزوماً بیدردسر.
این هفت حوزه را در نظر بگیرید.
اشتغال
آیا واقعاً میتوانید در حرفه خودتان کار پیدا کنید؟
زبان
آیا بدون دانستن زبان محلی میتوانید امور زندگی را پیش ببرید؟ اگر نه، چقدر سریع میتوانید آن را یاد بگیرید؟
مسکن
آیا میتوانید خانهای پیدا کنید که اجاره آن سهم غیرقابلتحملی از درآمدتان را نگیرد؟
امور اداری
آیا میدانید چه چیزهایی را باید ثبت، ارائه، تمدید یا ترجمه کنید؟
خدمات درمانی
آیا میدانید چطور به خدمات درمانی دسترسی پیدا کنید و با وضعیت اقامتیتان چه پوششی شامل حالتان میشود؟
ادغام اجتماعی
آیا میتوانید دوست پیدا کنید و ارتباطات حرفهای بسازید؟
برنامهریزی بلندمدت
آیا وضعیت اقامتی فعلی شما واقعاً امکان ساختن آینده دلخواهتان را فراهم میکند؟
این سؤال آخر اغلب فراموش میشود.
ممکن است فرد تازهوارد تمام تمرکزش را روی گذراندن شش ماه نخست بگذارد.
اما مهاجرت بهندرت پروژهای ششماهه است.
چطور کشور مناسب شرایط خودتان را انتخاب کنید؟
بهجای جستوجوی «آسانترین کشور برای مهاجرت»، یک مقایسه شخصی تهیه کنید.
به هر مقصد از ۱ تا ۵ امتیاز بدهید.
معیار | آلمان | اسپانیا | ایتالیا |
فرصتهای شغلی | |||
ظرفیت درآمدزایی | |||
تناسب مسیر مهاجرتی | |||
سازگاری زبانی | |||
مقرونبهصرفه بودن مسکن | |||
شرایط خانوادگی | |||
دسترسی به خدمات درمانی | |||
تناسب سبک زندگی | |||
اهداف بلندمدت |
سپس برای معیارهایی که واقعاً برای شما مهمترند وزن بیشتری در نظر بگیرید.
برای مثال، یک مهندس نرمافزار مجرد ممکن است به فرصتهای شغلی و حقوق وزن بسیار بالایی بدهد.
برای پدر یا مادری با دو فرزند، مدرسه، مسکن و الحاق خانواده شاید اهمیت بیشتری داشته باشند.
هیچ امتیاز عینی و یکسانی وجود ندارد که بتواند بهجای شما تصمیم بگیرد.
این اولویتهای شما هستند که نتیجه را تعیین میکنند.
مثالهای کاربردی
مثال اول: مهندس نرمافزاری که پیشنهاد شغلی ندارد
فرض کنید چند سال تجربه توسعه نرمافزار دارید اما هنوز کارفرمایی پیدا نکردهاید.
آلمان ارزش بررسی جدی دارد، چون نیروهای ماهر واجد شرایط ممکن است بتوانند از کارت شانس برای ورود به این کشور و جستوجوی کار استفاده کنند. (Make it in Germany)
بااینحال هنوز باید مدارک، وضعیت مالی، سطح زبان و چشمانداز شغلیتان را ارزیابی کنید.
این مسیر فقط نقطه شروع است.
مثال دوم: فردی که دورکاری میکند
فردی را تصور کنید که از یک کارفرمای بینالمللی درآمد ثابتی دارد.
اولویتهای او ممکن است متفاوت باشند.
بهجای تمرکز اصلی بر اشتغال در بازار محلی، احتمالاً واجد شرایط بودن برای اقامت، مالیات، مسکن، خدمات درمانی و سبک زندگی برایش اهمیت بیشتری دارد.
اسپانیا میتواند ارزش بررسی داشته باشد. اما چنین فردی باید مقررات فعلی مربوط به نوع کار و وضعیت اقامتی خودش را بررسی کند و تصور نکند که صرفاً «دورکار بودن» به معنی واجد شرایط بودن برای اقامت است.
مثال سوم: خانوادهای که با هم مهاجرت میکنند
برای یک خانواده، ارزیابی مقصد ابعاد بسیار بیشتری پیدا میکند.
کشوری که برای یکی از اعضای خانواده فرصت شغلی خوبی دارد، در صورت گران بودن مسکن یا دشواری تأمین نیازهای روزمره خانواده ممکن است جذابیت کمتری داشته باشد.
اینجاست که بررسی مقررات الحاق خانواده، مدارس، خدمات درمانی و امکان اشتغال همسر همراه اهمیت اساسی پیدا میکند.
اشتباهات رایج تازهواردان
اشتباه اول: جستوجوی «آسانترین» کشور
هیچ کشوری برای همه افراد آسانترین مقصد نیست.
تنها ممکن است نظام مهاجرتی یک کشور با شرایط شما سازگاری بیشتری داشته باشد.