چگونه بفهمیم شخصاً برای مهاجرت آمادهایم؟

از کجا بفهمیم واقعاً برای مهاجرت آمادهایم؟
مهاجرت به خارج میتواند شبیه آغاز یک زندگی کاملاً متفاوت باشد.
شاید به دنبال فرصت شغلی بهتر هستید. شاید قصد تحصیل در خارج را دارید، سبک زندگی متفاوتی میخواهید یا صرفاً دوست دارید زندگی در جایی تازه را تجربه کنید.
دلیلتان هرچه باشد باید یک تفاوت مهم را درک کنید:
خواستن مهاجرت لزوماً به معنی آمادگی شخصی برای مهاجرت نیست.
ممکن است از فکر زندگی در آلمان، اسپانیا، ایتالیا یا هر مقصد دیگری هیجانزده باشید اما هنوز برای بخشهای مهمی آماده نشده باشید. شاید درباره مسکن تحقیق کردهاید اما به تنهایی فکر نکردهاید. شاید پول کافی برای جابهجایی دارید اما اگر کاریابی طولانیتر از انتظار شود هیچ برنامهای ندارید.
آمادگی برای مهاجرت به معنای اعتمادبهنفس کامل یا برنامهریزی برای تکتک جزئیات نیست.
یعنی بدانید این تغییر چه چیزهایی از شما میخواهد و به اندازه کافی آمادگی، انعطافپذیری و شناخت از خودتان داشته باشید تا از پس آن بربیایید.
این راهنما کمک میکند پیش از گرفتن تصمیمی بزرگ برای مهاجرت، آمادگی شخصی خود را بسنجید.
فهرست مطالب
1. آمادگی برای مهاجرت یعنی چه؟
2. ۱۲ نشانه آمادگی شخصی
3. مثالهای کاربردی
4. اشتباهات رایج
5. آنچه کسی به شما نمیگوید
6. چکلیست آمادگی شخصی
7. درسهایی از مهاجران باتجربه
8. سؤالات متداول
9. جمعبندی
آمادگی برای مهاجرت یعنی چه؟
نقطهای وجود ندارد که در آن همه ناگهان احساس کنند صددرصد آمادهاند.
حتی کسانی که با موفقیت مهاجرت کردهاند ممکن است پیش از ترک عادتها، روابط و محیط آشنای خود مضطرب باشند.
آمادگی شخصی یعنی حذفکردن ترس نیست.
یعنی با وجود شناخت مسئولیتها، ابهامها و چیزهایی که در این مسیر به دست میآورید یا از دست میدهید بتوانید حرکت کنید.
ارزیابی مفید آمادگی باید این موارد را دربر بگیرد:
دلیل مهاجرت
انتظارات
وضعیت مالی
برنامه شغلی یا تحصیلی
توان سازگاری
تابآوری عاطفی
حمایت اجتماعی
تمایل به یادگیری
گزینههای جایگزین
لازم نیست در همه زمینهها بینقص باشید.
هدف این است که ضعفها را پیش از آنکه بعد از ورود به مشکل بزرگی تبدیل شوند بشناسید.
۱۲ نشانه اینکه شخصاً برای مهاجرت آمادهاید
۱. میدانید چرا میخواهید مهاجرت کنید
یکی از قویترین نشانههای آمادگی داشتن دلیلی روشن برای رفتن است.
«میخواهم زندگی بهتری داشته باشم» قابلدرک است اما برای برنامهریزی بیشازحد مبهم است.
از خودتان بپرسید:
دقیقاً میخواهم چه چیزی تغییر کند؟
امیدوارم چه چیزی به دست بیاورم؟
هدفم به شغل مربوط است؟
دنبال تحصیل هستم؟
سبک زندگی متفاوتی میخواهم؟
استقلال بیشتری میخواهم؟
بیشتر قصد دارم از شرایط دشواری فرار کنم؟
اشکالی ندارد که خواهان شروعی تازه باشید اما مهاجرت خودبهخود تمام مشکلات شخصی را حل نمیکند.
وقتی دلیل مشخصتری دارید تصمیمگیری آسانتر میشود.
مثلاً «میخواهم بروم» جهت روشنی نمیدهد.
اما «میخواهم در بازار کار بینالمللی در حرفه خودم تجربه کسب کنم» هدفی است که واقعاً میتوانید بررسیاش کنید.
۲. انتظارات واقعبینانهای دارید
شبکههای اجتماعی ممکن است مهاجرت را مجموعهای بیپایان از خیابانهای زیبا، سفرهای آخر هفته، کافهها، دوستیها و اتفاقات هیجانانگیز نشان بدهند.
زندگی واقعی این تجربهها را هم دارد.
اما اینها هم بخشی از آن هستند:
اجاره
قبوض
درخواستهای استخدام
جواب رد
کارهای اداری
موانع زبانی
دلتنگی خانه
روزمرگی
روزهای بد
زندگی در خارج همچنان زندگی است.
دوشنبههای پراسترس از بین نمیروند.
مشکلاتتان هم ناپدید نمیشوند.
شاید حتی بفهمید مقصد رؤیاییتان ویژگیهایی دارد که دوستشان ندارید.
این موضوع هنگام مقایسه آلمان، اسپانیا و ایتالیا اهمیت ویژهای دارد. هیچ مقصدی برای همه بینقص نیست. تجربه شما به شهر، شغل، درآمد، توانایی زبان، روابط و انتظاراتتان بستگی دارد.
نگاه واقعبینانه این است:
«این کشور شاید فرصتهای متناسب با هدفهایم را فراهم کند اما باز هم خودم باید زندگیام را در آن بسازم.»
۳. میتوانید ابهام را مدیریت کنید
مهاجرت حتی با برنامهریزی دقیق هم ابهام دارد.
شاید پیداکردن اولین کارتان زمان بیشتری ببرد.
شاید جستوجوی خانه مطابق برنامه پیش نرود.
شاید اولین جمع دوستانتان دوام نیاورد.
حتی ممکن است اولویتهایتان پس از ورود تغییر کند.
فکر کنید وقتی برنامهها عوض میشوند معمولاً چه واکنشی دارید.
اگر جواب همه سؤالها را ندانید وحشت میکنید؟
تا زمانی که همهچیز قطعی نشده تصمیمگیری را عقب میاندازید؟
یا میتوانید اطلاعات جمع کنید، کمک بخواهید و برنامه را تغییر دهید؟
لازم نیست عدم قطعیت را دوست داشته باشید.
فقط باید آنقدر انعطاف داشته باشید که بتوانید به آن واکنش نشان دهید.
پول ذخیره برای شرایط اضطراری، گزینههای جایگزین مسکن و شغل و شبکه حمایتی قابلاعتماد مدیریت شرایط نامطمئن را آسانتر میکنند.
۴. برنامه مالیتان به خرید بلیت ختم نمیشود
خرید بلیت آسان است.
آمادگی مالی برای ماههای بعد دشوارتر است.
پیش از مهاجرت این پرسشها را بررسی کنید:
پرسش | دلیل اهمیت |
بدون درآمد تا چه مدت میتوانم هزینه زندگی را بدهم؟ | جستوجوی کار ممکن است طولانیتر از انتظار شود. |
هزینه اولیه مسکن چقدر است؟ | ودیعه و اقامت موقت ممکن است هزینه زیادی داشته باشد. |
مخارج ماهانه من چیست؟ | زندگی روزانه مهمتر از هزینه خود سفر است. |
پسانداز اضطراری دارم؟ | پشتوانه مالی گزینههای بیشتری به شما میدهد. |
اگر برنامه اصلی جواب نداد چه میشود؟ | به جایگزینهایی نیاز دارید که وابسته به نتیجه ایدئال نباشند. |
مقدار مشخص و یکسانی از پسانداز وجود ندارد که همه را برای مهاجرت آماده کند.
بودجه شما به مقصد، سبک زندگی، مسکن، درآمد و شرایط شخصی بستگی دارد.
اصل کلیدی ساده است:
تمام برنامه مهاجرتتان را بر اساس خوشبینانهترین حالت نچینید.
اگر فکر میکنید طی یک ماه کار پیدا میکنید از خودتان بپرسید اگر سه ماه طول کشید چه میشود.
آمادگی مالی فقط پولداشتن نیست؛ یعنی برای تصمیمهای منطقی هنگام تغییر شرایط انعطاف کافی داشته باشید.
۵. درباره کار یا تحصیلتان فکر کردهاید
بسیاری اول کشور را انتخاب میکنند و بعد به آینده شغلی خود فکر میکنند.
روش بهتر این است که ببینید مقصد واقعاً از اهداف شما پشتیبانی میکند یا نه.
این موارد را در نظر بگیرید:
مدارک و صلاحیتها
سابقه حرفهای
مهارتهای قابلانتقال
الزامات زبان
انتظارات بازار کار محلی
آموزش تکمیلی احتمالی
مشاغلی که واقعاً واجد شرایطشان هستید
ممکن است ناچار شوید دورهای انتقالی را بپذیرید.
شغل اولتان در خارج شاید دقیقاً شبیه شغل کنونیتان نباشد.
این لزوماً به معنای عقبرفتن در مسیر حرفهای نیست؛ شاید فقط تثبیت جایگاهتان در محیط کاری جدید زمان ببرد.
مهم این است که پیش از مهاجرت این احتمال را بدانید.
۶. حاضرید سبک زندگیتان را تغییر دهید
مهاجرت اغلب به معنای کنارگذاشتن بعضی عادتهای آشناست.
شاید لازم باشد با این موارد سازگار شوید:
فرهنگ کاری متفاوت
حملونقل عمومی
خانههای کوچکتر یا انواع متفاوت مسکن
هنجارهای اجتماعی متفاوت
عادتهای غذایی جدید
ساعات کاری متفاوت کسبوکارها
سرعت متفاوت زندگی
هنگام مقایسه آلمان، اسپانیا و ایتالیا توصیفهای کلی سبک زندگی نقطه شروع مفیدی هستند اما بیشتر از این نیستند.
پرسش واقعی این است:
«با کدام سازشها حاضرم هر روز زندگی کنم؟»
ممکن است مقصدی فرصت شغلی عالی داشته باشد اما سبک زندگیاش را نپسندید.
جای دیگری شاید با ریتم زندگی مطلوبتان هماهنگ باشد اما در شغل نیازمند کوتاهآمدن باشید.
کشور بینقص نداریم؛ فقط گزینههایی داریم که کمتر یا بیشتر با اولویتهایمان جور درمیآیند.
۷. برای تنهایی آمادهاید
حتی اگر اجتماعی باشید ممکن است پس از مهاجرت احساس تنهایی کنید.
دوستیهای قبلی از بین نمیروند اما فاصله ماهیتشان را تغییر میدهد.
در همان زمان دوستهای تازه معمولاً یکشبه پیدا نمیشوند.
شاید آخر هفتههایی برسد که هیچکس را نشناسید.
شاید مراسم خانوادگی را از دست بدهید.
شاید دلتان برای گفتوگوهایی تنگ شود که لازم نیست در آنها پیشزمینه فرهنگی یا منظور خود را توضیح دهید.
پیش از رفتن به فکر ساختن زندگی اجتماعی باشید.
میتوانید این گزینهها را شناسایی کنید:
انجمنهای حرفهای
گروههای ورزشی و تناسباندام
کلاسهای سرگرمی
رویدادهای محلی
گروههای بینالمللی
دورهمیهای تبادل زبان
مهم این است که انتظار نداشته باشید دوستیها خودبهخود شکل بگیرند.
زندگی اجتماعی در خارج معمولاً به تلاش آگاهانه نیاز دارد.
۸. بدون اطلاعات کامل هم میتوانید تصمیم بگیرید
تحقیق مفید است.
اما از جایی به بعد تحقیق بیشتر دیگر کمکی نمیکند.
ممکن است ماهها کشورها، شهرها، حقوق، اجاره، دانشگاهها و سبک زندگی را مقایسه کنید.
بالاخره باید با اطلاعات ناقص تصمیم بگیرید.
سعی کنید این دو را از هم جدا کنید:
آمادهشدن: تحقیقی که به تصمیمگیری کمک میکند.
اجتناب: تحقیقی که بارها تصمیم را عقب میاندازد چون به دنبال اطمینان مطلق هستید.
لازم نیست دقیقاً بدانید زندگیتان پنج سال پس از مهاجرت چه شکلی خواهد داشت.
کافی است برای گرفتن تصمیم منطقی بعدی اطلاعات لازم را داشته باشید.
۹. واقعیت زندگی روزمره را بررسی میکنید
منابع رسمی برای بررسی شرایط روز و مراحل قانونی ضروریاند.
اما همیشه نشان نمیدهند زندگی عادی چه حسی دارد.
مهاجران باتجربه میتوانند دیدگاه دیگری ارائه دهند.
از آنها بپرسید:
بعد از ورود چه چیزی غافلگیرتان کرد؟
کدام هزینهها را دستکم گرفته بودید؟
چه چیزی سختتر از انتظار بود؟
چطور خانه پیدا کردید؟
ساختن جمع دوستان چقدر طول کشید؟
اگر برگردید چه کاری را متفاوت انجام میدهید؟
تجربه آنها لزوماً تجربه شما نخواهد بود.
چالشهای متخصصی که به آلمان میرود شاید کاملاً با دانشجویی در ایتالیا یا خانوادهای در اسپانیا فرق داشته باشد.
اما تجربه زیسته میتواند سؤالهایی را آشکار کند که در غیر این صورت نادیده میگرفتید.
اینجاست که گفتوگو با منتور مهاجری باتجربه میتواند آزمونوخطای زیادی را کاهش دهد.
۱۰. به مشکلات احتمالی فکر کردهاید
برنامه خوب مهاجرت برنامه دوم هم دارد.
از خودتان بپرسید:
اگر نتوانم به سرعت موردانتظار کار پیدا کنم چه؟
آیا از نظر مالی انعطاف کافی دارید؟ میتوانید مشاغل مرتبط را امتحان کنید یا راهبردتان را تغییر دهید؟
اگر پیداکردن خانه دشوارتر شد چه؟
گزینه اقامت موقت دارید یا میتوانید محل زندگی را تغییر دهید؟
اگر دلتنگ خانه شدم چه؟
با چه کسی حرف میزنید؟ چطور روابط مهمتان را حفظ میکنید؟
اگر از اولین شهری که انتخاب کردهام خوشم نیامد چه؟
میتوانید بعداً به جای دیگری بروید؟
لازم نیست برای هر مشکل فرضی پاسخی داشته باشید.
فقط باید بدانید تمام آیندهتان به یک نتیجه بینقص وابسته نیست.
۱۱. میدانید چه چیزهایی را پشت سر میگذارید
مهاجرت اغلب با چیزهایی توصیف میشود که به دست میآورید.
به چیزهایی که ممکن است از دست بدهید هم فکر کنید.
شاید دلتان برای اینها تنگ شود:
نزدیکبودن به خانواده
غذاهای آشنا
دوستیهای قدیمی
زبان مادری
آشنایی با فرهنگ
ارتباطات حرفهای
عادتهای روزمره
وقتی این چیزها را دارید شاید اصلاً متوجه ارزششان نشوید.
گاهی تازه بعد از ترککردنشان اهمیتشان را درمییابید.
آمادگی برای مهاجرت یعنی لازم نیست نسبت به آنچه پشت سر میگذارید بیتفاوت شوید.
یعنی این بدهبستان را میفهمید و آگاهانه تصمیم گرفتهاید که مهاجرت برایتان ارزشش را دارد.
۱۲. برنامهتان قابلیت تغییر دارد
برنامهریزی خوب به شما جهت میدهد.
برنامهریزی خشک و تغییرناپذیر میتواند مهاجرت را سختتر کند.
مثلاً ممکن است برنامهتان این باشد:
1. به یک شهر مشخص بروم.
2. یک شغل مشخص پیدا کنم.
3. نوع مشخصی از آپارتمان اجاره کنم.
4. ظرف سه ماه جمع دوستان خود را بسازم.
اگر مرحله دوم بیشتر طول کشید چه؟
برنامه منعطف میتواند چنین باشد:
هدف | گزینه اول | جایگزین |
محل زندگی | شهر دلخواه | شهر مناسب نزدیک آن |
شغل | موقعیت هدف | شغل مرتبط |
مسکن | اجاره بلندمدت | اقامت موقت |
زندگی اجتماعی | دوستان محلی | فعالیتها و انجمنها |
انعطافپذیری به معنی دستکشیدن از اهداف نیست.
یعنی میدانید مسیر ممکن است تغییر کند.
مثالهای کاربردی
مهاجر مشتاق اما کمآماده
سارا میخواهد همین حالا مهاجرت کند.
هر روز ویدئوهای مهاجرت میبیند و حتی شهرش را انتخاب کرده است.
اما پسانداز اضطراری، بودجه واقعبینانه و برنامه شغلی ندارد.
سارا انگیزه دارد اما به آمادگی بیشتری نیاز دارد.
قدم بعدیاش باید تقویت نقاط ضعف باشد نه کنارگذاشتن کل ایده مهاجرت.
پژوهشگری که بیشازحد آماده میشود
دیوید دو سال است تحقیق میکند.
جدولهایی برای مقایسه کشورها، شهرها، حقوق و هزینههای زندگی دارد.
اما هنوز نمیتواند تصمیم بگیرد چون میخواهد همه خطرهای ممکن را حذف کند.
مشکل او دیگر کمبود اطلاعات نیست.
باید بفهمد کدام سؤالهای بیپاسخ واقعاً مهماند و چه زمانی اطلاعاتش برای اقدام کافی است.
مهاجری با آمادگی واقعبینانه
مینا میداند چرا میخواهد مهاجرت کند.
درباره مقصد تحقیق کرده، پسانداز ساخته، گزینههای شغلی را سنجیده و راههای جایگزین را آماده کرده است.
هنوز اضطراب دارد.
این احساس با آمادگی کاملاً سازگار است.
او میداند همهچیز عالی پیش نخواهد رفت و به توانایی خودش برای سازگاری اعتماد دارد.
اشتباهات رایج پیش از مهاجرت
انتخاب کشور فقط بر اساس شبکههای اجتماعی
محتوای سفر همان زندگی روزمره نیست. مسکن، کار، هزینهها، زبان و سبک زندگی را بررسی کنید.
اشتباهگرفتن انگیزه با آمادگی
اشتیاق زیاد میتواند انگیزه ایجاد کند اما جای آمادگی مالی و عملی را نمیگیرد.
آمادهشدن برای ورود و نه زندگی پس از آن
هفتههای اول فقط شروع ماجرا هستند. به شش ماه نخست هم فکر کنید.
دستکمگرفتن تنهایی
کشور جدید خودبهخود شبکه اجتماعی تازهای برای شما ایجاد نمیکند.
نداشتن برنامه جایگزین
برنامه دوم وقتی واقعیت تغییر میکند فشار را کاهش میدهد.
انتظار حلشدن همه مشکلات با مهاجرت
محیط جدید فرصت میسازد اما بعضی چالشهای شخصی همراه شما جابهجا میشوند.
چیزهایی که کسی درباره مهاجرت به شما نمیگوید
ممکن است کشور جدیدتان را دوست داشته باشید و همچنان دلتنگ خانه شوید.
ممکن است در یک هفته هم به خودتان افتخار کنید و هم احساس کنید فشار زیادی روی شماست.
ممکن است دوستان تازهای پیدا کنید و باز دلتنگ دوستان قدیمی باشید.
ممکن است به همان مهاجرت رؤیایی برسید و ببینید ماههای اول سختتر از تصور شماست.
اینها لزوماً به معنی اشتباهبودن تصمیم نیستند.
چالش دیگری که اغلب دستکم گرفته میشود انرژی ذهنی لازم برای انجام کارهای ساده است.
در خانه خودتان میدانید کارها چگونه پیش میروند.
در خارج حتی کارهای ساده شاید به تحقیق، ترجمه، سؤالپرسیدن و صبر نیاز داشته باشند.
این کارها معمولاً بهتدریج عادی میشوند.
اما اگر بدانید شروع کار میتواند خستهکننده باشد هر روز دشوار را نشانه اشتباهبودن مهاجرتتان نمیدانید.